Podróżowanie kojarzy się z przekraczaniem granic. Są jednak miejsca, gdzie granica jest dosłowna i nieprzekraczalna. Mapy pokazują je tak samo jak inne punkty globu, ale w praktyce pozostają poza zasięgiem turystycznej ciekawości.
Niektóre z nich chronią przyrodę. Inne – tradycję, bezpieczeństwo albo tajemnice, których świat zewnętrzny nigdy nie miał poznać.
North Sentinel Island – wyspa, która odrzuca świat
Na wodach Zatoki Bengalskiej leży niewielka wyspa porośnięta gęstą dżunglą. Mieszka na niej plemię Sentinelczyków – jedna z ostatnich społeczności na świecie, która konsekwentnie odrzuca kontakt z cywilizacją.
Indyjskie prawo zabrania zbliżania się do wyspy. Zakaz ma podwójny cel – ochronę mieszkańców przed chorobami oraz ochronę przybyszów przed wrogą reakcją plemienia. Próby kontaktu w przeszłości kończyły się tragicznie. Z lotu ptaka wyspa wygląda jak tropikalny raj, ale w rzeczywistości jest symbolem granicy, której nie wolno przekraczać.
Area 51 – pustynna legenda
Na pustyni Nevada asfalt nagle kończy się przy ogrodzeniu i tablicach ostrzegawczych. Dalej zaczyna się strefa wojskowa znana jako Area 51. Oficjalnie to poligon testowy, nieoficjalnie – źródło teorii o UFO i tajnych projektach lotniczych.
Turyści mogą dojechać jedynie do granicy terenu. Dalej obowiązuje zakaz wstępu, a przestrzeń powietrzna jest ściśle kontrolowana. Pustynia wokół jest cicha i rozległa, ale poczucie obserwacji towarzyszy każdemu, kto zbyt długo zatrzyma wzrok na horyzoncie.
Surtsey – wyspa, którą bada się zamiast zwiedzać
U wybrzeży Islandii z oceanu wyłoniła się w latach 60. XX wieku nowa wyspa. Nazwano ją Surtsey. Od momentu powstania dostęp do niej mają wyłącznie naukowcy.
Celem jest obserwacja, jak przyroda kolonizuje zupełnie nowy ląd. Każda ingerencja człowieka mogłaby zaburzyć naturalny proces. Turyści mogą podziwiać ją jedynie z daleka. W świecie masowej turystyki to rzadki przykład miejsca, gdzie natura otrzymała absolutne pierwszeństwo.
Mecca – miasto dostępne tylko dla wyznawców
4
Dla miliardów muzułmanów Mekka jest najświętszym miejscem na ziemi. Dla osób innych wyznań pozostaje niedostępna. Wjazd do miasta regulują specjalne kontrole, a drogi prowadzące do centrum mają wyraźne oznaczenia kierujące niemuzułmanów objazdem.
To nie jest zakaz polityczny, lecz religijny. W świecie, w którym większość granic ma charakter administracyjny, tutaj bariera ma wymiar duchowy i kulturowy.
Ise Grand Shrine – świętość ukryta za drewnianym ogrodzeniem
W Japonii istnieją miejsca, do których dostęp mają wyłącznie kapłani i członkowie rodziny cesarskiej. Ise Grand Shrine to jedno z najważniejszych sanktuariów shinto. Turyści mogą zobaczyć jedynie zewnętrzne zabudowania.
Co dwadzieścia lat świątynia jest rytualnie odbudowywana od podstaw. To symbol ciągłości tradycji, która trwa nieprzerwanie od wieków. Zakaz wstępu nie wynika z tajemnicy, lecz z głębokiego przekonania, że pewne przestrzenie nie są przeznaczone do zwiedzania.
Granice ciekawości
W dobie mediów społecznościowych i tanich lotów przyzwyczailiśmy się do myśli, że świat stoi otworem. Tymczasem istnieją miejsca, które przypominają, że nie wszystko musi być dostępne.
Zakazane wyspy, strefy wojskowe i miasta święte pokazują różne oblicza niedostępności. Czasem chronią ludzi przed światem. Czasem świat przed ludźmi.
Paradoksalnie to właśnie ich niedostępność sprawia, że wyobraźnia podróżników pracuje najmocniej. Niektóre punkty na mapie pozostaną białymi plamami – i być może właśnie dlatego fascynują bardziej niż najbardziej oblegane kurorty.
